Акроними во македонската стручна и научна хемиска литература
DOI:
https://doi.org/10.20450/mjcce.2026.3592Keywords:
abbreviations, acronyms, Macedonian languageAbstract
Во македонскиот јазик под поимот скратеници се подразбираат акроними, односно зборови добиени со скратување на зборовите што го сочинуваат повеќекомпонентното име, наслов или назив. Како посебна јазична категорија, тие треба јасно да се разграничат од абревијациите, кои претставуваат скратени облици на одделни зборови и најчесто се употребуваат заради заштеда на време и простор при пишувањето и комуникацијата. Во овој труд е направен опсежен преглед на практиката на употреба на акроними во стручната и научната литература по хемија на македонски јазик.
References
(1) Цветковски, Ж., уредник. Правопис на македонскиот јазик, 2-ро изд.; Институт за македонски јазик „Крсте Мисирков“, Култура: Скопје, 2017.
(2) IUPAC–IUB Commission on Biochemical Nomenclature. Nomenclature and Symbolism for Amino Acids and Peptides (Recommendations 1983). Pure Appl. Chem. 1984, 56 (5), 595–624. https://iupac.qmul.ac.uk/AminoAcid/
(3) International Organization for Standardization. ISO 4:1984 Documentation—Rules for the Abbreviation of Title Words and Titles of Publications; ISO: Geneva, 1984.
(4) Јовановски, Г.; Петрушевски, В.; Алексовска, С.; Бачева Андоновска, К.; Богданов, Ј.; Буклески, М.; Групче, О.; Иваноска Дациќ, А.; Ивановски, В.; Петреска Станоева, Ј.; Стафилов, Т.; Стојановска, М., Макропроект: Македонска научна и стручна терминологија—Хемија; Македонска академија на науките и уметностите, Лексикографски центар „Георги Старделов“, Сојуз на хемичарите и технолозите на Македонија: Скопје, 2024.
(5) Brett, C. M. A.; Frey, J. G.; Hinde, R.; Kuroda, Y.; Marquardt, R.; Pavese, F.; Quack, M.; Stohner, J.; Thor, A. J., Eds. Quantities, Units, and Symbols in Physical Chemistry: IUPAC Green Book, Abridged 4th ed.; RSC Publishing: Cambridge, 2023. https://doi.org/10.1039/978183916318
(6) Јовановски, Г.; Здравковски, З., Величини, единици и симболи во хемијата. 1. Физички величини и единици – Системи на единици – Интернационален систем на единици, Глас. Хем. Технол. Македонија, 1990, 9, 209–222.
(7) Јовановски, Г.; Здравковски, З., Величини, единици и симболи во хемијата. 2. Табели на физички величини – Општа хемија – Молекуларни и сродни науки, Глас. Хем. Технол. Македонија, 1990, 10, 77–81.
(8) Здравковски, З. Основи на гасната хроматографија; Универзитет „Св. Кирил и Методиј“, Природно-математички факултет: Скопје, 2009.
(9) Колевска, М. С. Класификација на бактерии со протеомски, геномски и со хемометриски методи. Магистерски труд, Природно-математички факултет, Универзитет „Св. Кирил и Методиј“, Скопје, 2014.
(10) Буклески, М. Карактеризација и својства на хемисорбирани фероценски деривати на различни цврсти површини за нивна примена во хетерогената катализа, со помош на вибрационо-спектроскопски методи и техники. Докторска дисертација, Природно-математички факултет, Универзитет „Св. Кирил и Методиј“, Скопје, 2015.
(11) Шеровски, П. Следење на структурни промени на кератини во хемиски третирана коса со биоаналитички методи. Магистерски труд, Природно-математички факултет, Универзитет „Св. Кирил и Методиј“, Скопје, 2018.
(12) Стојанов, Л. Синтеза и карактеризација на сребрени наночестички. Магистерски труд, Природно-математички факултет, Универзитет „Св. Кирил и Методиј“, Скопје, 2017.
(13) Најков, К. Квадратно-бранова волтамметрија на крвен серум. Магистерски труд, Природно-математички факултет, Универзитет „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје, Скопје, 2020.
(14) Софрониевска, И. Воведување и оптимизација на методи за анализа на испарливи и полуиспарливи органски соединенија во воздух. Магистерски труд, Природно-математички факултет, Универзитет „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје, Скопје, 2023.
(15) Цветаноска, М. Проценка на ризик од изложеност на токсични пиролизидински алкалоиди во синџирот на исхрана: развој, валидација и примена на HPLC/MSⁿ методи. Магистерски труд, Природно-математички факултет, Универзитет „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје, Скопје, 2023.
(16) Шеровски, П. Евалуација на ефикасноста на суплементација со селенометионин во корелација со концентрацијата на селен во плазма кај пациенти со Хашимото тиреоидитис. Докторска дисертација, Природно-математички факултет, Универзитет „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје, Скопје, 2023.
(17) Лозановски, З. Изолација на куркумин, синтеза на монокарбонилни аналози на куркумин и испитување на нивната реактивност во контекст на биолошка активност. Докторска дисертација, Природно-математички факултет, Универзитет „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје, Скопје, 2024.
(18) Софрониевска, И. Методи за анализа на органски загадувачи во вода. Семинарска работа, Природно-математички факултет, Универзитет „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје, Скопје, 2024.
(19) Стојанов, Л. Нови пулсни волтаметриски техники: теорија и примена. Докторска дисертација, Природно-математички факултет, Универзитет „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје, Скопје, 2025.
(20) Мула, В. Проценка и карактеризација на испарливи органски соединенија во воздух во затворен простор и на отворено со пасивно земање примероци и напредни аналитички техники. Докторска дисертација, Природно-математички факултет, Универзитет „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје, Скопје, 2026.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Ivona Sofronievska, Nikolche Mickoski, Jane Bogdanov, Zoran Zdravkovski
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
